وى در اغانى و نيز كتاب مقاتل ، سخت به شيوهء حديثى و ياد اسناد پايبند است و از اين جهت ، فرصت مناسبى را براى تحقيق در منابع رواياتى كه نقل كرده ، فراهم آورده است . البته توجه وى به اشعار و اغانى و اخبار مشتى فاسق و مشروب خوار و رقاص ، سبب شده تا از نقطه نظر دينى چندان محل اعتنا و اعتبار نباشد . بايد توجه داشت كه كتاب اغانى ، صرف نظر از آن كه موضوعش شرح حال ادباست ، به طور پراكنده اخبار بخشهاى فراوانى از تاريخ اسلام را در خود آورده است . بحث مبسوط وى دربارهء امام حسين عليه السلام و فرزندش سكينه ، بحث از عبد الله بن زبير و دولت وى ، حوادث فراوانى از ايام العرب در جاهليت و صدها مورد مشابه ، در كتاب اغانى درج شده است . لازم است تا بخشهاى تاريخى اين كتاب تفكيك و بر اساس تسلسل تاريخى مرتب به چاپ برسد . بخشى از كتاب اغانى در نيمهء نخست قرن نوزدهم در اروپا چاپ شد . بعدها در اواخر همان قرن در مصر به چاپ رسيد و پس از مدتى دارالكتب مصر چاپ منقحى از آن عرضه كرد . آخرين چاپ آن با فهارس مفصل از داراحياء التراث العربى در بيروت است كه در سيزده مجلد به چاپ رسيده است . كتاب مقاتل الطالبيين نيز در نوع خود بسيار ارزشمند است . پيش از ابوالفرج ، احمد بن عبيدالله ثقفى كتابى با عنوان كتاب المبيضّة فى اخبار مقاتل آل ابى طالب نوشته بود . « 1 » گويا آثار ديگرى هم در اين زمينه بوده است . به هر روى اين اثر برجاى مانده و اخبار زيادى در سرگذشت خاندان علويان را نگاه داشته است . كتاب مزبور با تحقيق احمد صقر به چاپ رسيده است . « 2 » ابونصر مَقْدسى ( نيمهء قرن چهارم ) مطهر بن مطهر ( يا طاهر ) مقدسى از مورخان و مؤلفان قرن چهارم هجرى است . وى مؤلف كتاب البدء و التاريخ است كه اثرى تاريخى و از جهاتى شبيه به مروج الذهب مسعودى است . « 3 » زمان تأليف كتاب در سال 355 هجرى است « 4 » و خود وى اين مطلب را در مقدمه كتاب خويش آورده است . « 5 » جزء اول اين كتاب در سال 1899 توسط كلمان هوار در پاريس

--> ( 1 ) . الفهرست ابن نديم ، ص 166 ( 2 ) . قم ، افست منشورات رضى ( 3 ) . دربارهء اين كتاب ، محمد كردعلى مقاله‌اى با عنوان « مطبوعات و مخطوطات كتاب البدء و التاريخ » درمجلهء « المقتبس » مجلد سوم ( 1326 - 1908 ) نوشته است . آقاى شفعيى كدكنى هم در مقدمهء ترجمهء البدء والتاريخ ، دربارهء مقدسى و كتاب وى به تفصيل سخن گفته است . ( 4 ) . در ص 17 مقدمه در بيان مطالب آخرين فصل كتاب وى مىنويسد كه نام خلفاى عباسيان را تا سال 350 خواهد آورد . ( 5 ) . البدء و التاريخ ، ج 1 ، ص 6